Laatst las ik een interview van de Duitse religiesocioloog Detlef Pollack. In God gelooft hij niet. Maar hij omschrijft zich wel als religieus-muzikaal. Daarmee bedoelt hij dat hij wel een zin kan ontdekken in religieuze taal en religieuze rituelen. Hij ervaart dat hij geraakt wordt door bv het Oratorium Elias van Mendelssohn Bartholdy. Dan wordt hij ‘gepakt’ door het voorbijgaan van de Heer.
In de voormalige DDR studeerde Pollack theologie om daarmee te ontkomen aan de indoctrinatie in andere wetenschappen. Aanvankelijk was hij niet blij met deze politieke beslissing die hij nam. Maar met deze vijf jaren theologie is voor hem een hele wereld opengegaan, vooral intellectueel.
In het huidige Europa betreurt hij de neergang van zin voor religie. Mensen kunnen wel zeggen dat ze nog geloven, zegt hij, maar zonder de band met een concrete geloofsgemeenschap (waarmee je bij wijze van spreken na de viering koffie drinkt) verdampt je geloof.
In Rusland, maar ook in andere landen zien we wel een toename van geloof, maar ook een politisering en nationalisering ervan. Maar dat heeft weinig van doen, zegt hij, met een verinnerlijkt geloof, waarom het in feite gaat en wat iedereen kan aantrekken, of je nu gelooft in God of niet. Het kan je goed doen om een kerk binnen te lopen, rust te ervaren of ook een viering mee te beleven. Mag dat? Waarom niet? Hoewel Pollack niet in God zegt te geloven, gaat hij met kerst altijd naar de Dom in Berlijn. Op een of andere manier voelt hij zich aangetrokken. Ja, dat kan je overkomem, als je de klok hoort luiden. Meestal is dat een teken dat er een viering begint. Weet je welkom!
